45-50. Τα προάστια της Ισλαμπόλ

Το προάστιο έξω από το Επταπύργιο ήταν την εποχή των απίστων Λαζαρέτο,⁷² όπου οι άνθρωποι που κατέβαιναν σε δρόμους μολυσμένους από την πανούκλα ήσαν υποχρεωμένοι να παραμείνουν επτά ημέρες. Μετά την κατάκτηση από τον Μωάμεθ Β’. Το Λαζαρέτο μετατράπηκε σε καταστήματα για βυρσοδέψες και κρεοπωλεία. Τώρα είναι καλά κατοικημένο προάστιο με μεγάλο τέμενος (τζαμί), επτά μικρά (μεστζίντ), ένα λουτρό (χαμάμ), επτά εγκαταστάσεις διανομής νερού (σεμπίλ), τρία μοναστήρια (τεκκέ), τριακόσια σπίτια βυρσοδεψών, πενήντα ασβεστάδων και εβδομήντα παραγωγών κιμωλίας και κατοικείται κυρίως από ανύπαντρους. Σε καιρό πολέμου αυτό το προάστιο διαθέτει πέντε χιλιάδες ρωμαλέους βυρσοδέψες. Η δυσάρεστη μυρωδιά αποτρέπει τους σπουδαίους ανθρώπους να διαμείνουν εδώ, αλλά οι κάτοικοι την έχουν συνηθίσει τόσο, που όταν τους πλησιάζει κάποιος αρωματισμένος με μόσχο, αισθάνονται ενοχλημένοι. Είναι πλούσιοι άνθρωποι, ευλογία που οφείλουν στον άγιο των βυρσοδεψών, τον Άγιο Αχουράν, ο οποίος, μια μέρα που κουβαλούσε περιττώματα σκύλων στην ποδιά του, ρωτήθηκε τι είχε και υποκινούμενος από ψεύτικη ντροπή, απάντησε, «Χρήματα» και όντως χρήματα ήσαν. Στην ανάμνηση αυτού του θαύματος οφείλουν οι βυρσοδέψες τον πλούτο τους. Είναι γνωστό ανέκδοτο ότι ένας βυρσοδέψης, ονομαζόμενος Χατζή Αλή, είχε περιττώματα σκύλων, τα οποία είχε μαζέψει επί σαράντα χρόνια και για τα οποία του πρόσφεραν Άγγλοι έμποροι 40.000 γρόσια, αλλά δεν τα πούλησε. Έξω από αυτό το προάστιο υπάρχει κρήνη, όπου πάνω σε τετράγωνο κομμάτι μάρμαρου είναι χαραγμένη μια χήνα, αξιοθαύμαστης κατασκευής. Αυτή η κρήνη ονομάζεται Καζλί Τσεσμέ ή κρήνη της χήνας.

46. Το ιμαρέτ της Νέας Πύλης

Έξω από τη Νέα πύλη [Γενί-καπι] υπάρχει προάστιο με πεντακόσια υπέροχα σπίτια με κήπους. Εδώ είναι το τζαμί, το μοναστήρι και το λουτρό του Μεργκουέζ Εφέντη και ένα σπίτι μεβλεβήδων με κατάλυμα για εβδομήντα μεβλεβήδες, καθώς και ένα δωμάτιο για τις θρησκευτικές τους ασκήσεις (σινάν-χανέ), που περιβάλλεται από ψηλά δένδρα. Ο Ατάρι, διάσημος πεχλιβάνης, έγραψε στους τοίχους αυτού του μοναστηριού με μεγάλα γράμματα τις λέξεις, «Έχουμε τον Αλ-Αζίζ αλ-χεκίμ και είναι ο πιο άξιος, ο σπουδαιότερος» και στη συνέχεια ζωγράφισε μια λέαινα, που είναι ο θαυμασμός όλων όσοι τη βλέπουν. Πολλοί ποιητές έχουν συνθέσει στίχους πάνω της. Αυτό το προάστιο έχει εβδομήντα καταστήματα, εξαιρετικό νερό και πολλά μέρη που επισκέπτονται για αφοσίωση. Τα χαιρετίσματά μου σε εσάς!

47. Η συνοικία των πυροβολητών

Ονομάζεται έτσι επειδή οι πυροβολητές βρίσκονταν εδώ την εποχή του Μωάμεθ Β’, όταν είχε αποφασιστεί πόλεμος από την πλευρά της Ρούμελης. Βρίσκεται σε υπερυψωμένο έδαφος μέσα σε κήπους. Το κύριο τζαμί είναι αυτό του Νισαντζή Πασά, πέρα από το οποίο υπάρχουν επτά μεστζίντ, ένα μοναστήρι, επτά χάνια, ένα μικρό λουτρό που έχτισε ο Καρά Τσαούς, ο αγάς των γενίτσαρων και μια μικρή αγορά (σουκ) στην οποία όμως βρίσκεις τα πάντα. Απολαμβάνει καλό αέρα και το πλεονέκτημα του νερού των Σαράντα Κρηνών. Το καλύτερο και πιο συμπαγές παλάτι είναι εκείνο του Μελέκ Αχμέτ Πασά, στολισμένο με πολλά κιόσκ και λουτρά και ωραία λεκάνη νερού που βρίσκεται υπό την επιθεώρηση του ναΐμπ του Εγιούπ. Οι κρήνες του παλατιού του Ντεφταρντάρ Νισαντζή Πασά και του Τζουίτζι Πασά είναι στολισμένες με επιγραφές χρονολόγησης.

48. Η συνοικία των σκηνοποιών (μαχαλά οτακτζιάν)

Το όνομά της προέρχεται, όπως και της προηγούμενης συνοικίας των πυροβολητών (μαχαλά τοπτζιάν), από το γεγονός ότι εδώ στάθμευαν εκείνοι που έστηναν τις σκηνές του στρατού, όταν επρόκειτο να γίνει πόλεμος εναντίον της Ρούμελης την εποχή του Μωάμεθ Β’. Έχει υγιεινό αέρα, ωραίους κήπους, περισσότερα από δύο χιλιάδες σπίτια, τέσσερα τζαμιά, δεκαεπτά μεστζίντ, έξι μοναστήρια και τρία χάνια. Το καλύτερο μοναστήρι είναι εκείνο του Εμίρ Μπουχάρα, το οποίο, μαζί με το τζαμί της αγοράς, είναι οικοδόμημα του Σινάν. Βρίσκεται σε ύψωμα, χίλια περίπου βήματα έξω από την Εγρί-καπί (Λοξή πύλη) και υπάγεται στον μουλά του Εγιούπ.

49. Το προάστιο του Νισαντζή Πασά

Είναι εκτεταμένη συνοικία σχεδόν τριών χιλιάδων σπιτιών, που βρίσκεται σε ψηλό ύψωμα στη δυτική πλευρά της πόλης. Το τζαμί του Νισαντζή Πασά δεσπόζει πάνω από όλα τα υπόλοιπα και είναι στολισμένο με χρονογράφο του Μελχέμ. Υπάρχουν πενήντα μεστζίντ, τέσσερα μοναστήρια, ένα λουτρό και είκοσι καταστήματα, αλλά κανένα χάνι. Το λουτρό είναι απαράμιλλο έργο, που έχτισε ο Σινάν Πασάς την εποχή του σουλτάνου Σουλεϊμάν.

50. Το προάστιο των αγγειοπλαστών, που ονομάζεται Μαχαλά Τσομλεκτζιάν ή Τσομλεκτζιλάρ Μαχαλεσί

Βρίσκεται σε επίπεδη επιφάνεια στην ακτή έξω από την Ισλαμπόλ, προς τα δυτικά.⁷³ Υπάρχουν χίλια σπίτια, που περιβάλλονται από ωραίους κήπους και κιοσκ και τέσσερις σκάλες ή θέσεις αποβίβασης (ισκέλε), δηλαδή εκείνες του Για Βουντούντ, του Ζαλ Πασά, του Χότζα Εφέντη και του Ντεφτερντάρ.

Στην απέναντι πλευρά αυτής της συνοικίας βρίσκονται τα προάστια Χας-Κιόι και Πίρι Πασά, που τα χωρίζει από αυτήν η θάλασσα, αλλά τόσο κοντά, που μπορεί κανείς να διακρίνει τους άνδρες και τις γυναίκες. Αυτό το προάστιο έχει δικό του σούμπαση (αξιωματικό της αστυνομίας) και καζή (δικαστή), υπό τον μουλά του Εγιούπ. Περιέχει μερικά τζαμιά όπου λέγεται η προσευχή της Παρασκευής. Το μεγαλύτερο είναι εκείνο του Ζαλ Πασά, που είναι στολισμένο με τριακόσια εξηνταέξι γυάλινα παράθυρα, το καλύτερο από όλα τα τζαμιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που έχτισαν βεζίρηδες. Από τον βορρά ανεβαίνεις την αυλή με μια σειρά σκαλοπάτια. Υπάρχουν έξι καταλύματα για φοιτητές. Η πλήρης περιγραφή αυτού του τζαμιού θα απαιτούσε από μόνη της έναν τόμο. Τα αρχιτεκτονικά στολίδια και οι διακοσμήσεις πουθενά δεν κατακλύζουν με τόσο άσωτο τρόπο όπως εδώ. Τα λεπτά σκαλίσματα και τα αραβουργήματα, με τα οποία είναι στολισμένα το μιχράμπ, το μινμπάρ (άμβωνας της προσευχής της Παρασκευής) και το μαχφίλ των μουεζίνηδων (θέση των μουεζίνηδων στο τζαμί), μπορούν να συγκριθούν μόνο με εκείνα στο τέμενος στη Σινώπη. Η αυλή περιβάλλεται από τις τρεις πλευρές από τα μοναστήρια της σχολής. Ο μιναρές είναι εξαιρετικής κατασκευής. Ο αρχιτέκτονας Σινάν, σε αυτό το κτίριο, επέδειξε την ύψιστη τέχνη του. Το τζαμί του Ντεφτερντάρ Ναζλή Μαχόμεντ Πασά είναι μικρό παλιό τζαμί κοντά στο ντεφτερντάρ-ισκελεσί. Ο οικοδόμος ήταν ένας από τους ντεφτερντάρ του σουλτάνου Σουλεϊμάν. Εκτός από αυτό το τζαμί, μπορείτε να μετρήσετε όχι λιγότερα από εκατόν εβδομήντα μεστζίντ, αλλά χωρίς εγκαταστάσης εστίασης (ιμαρέτ), ένα χάνι και επτά μοναστήρια. Ο διάσημος τσαούς των γενίτσαρων Καρά Μεζάκ, που ηγήθηκε της εξέγερσης κατά του Οσμάν Β’ και σκότωσε αυτόν τον άτυχο ηγεμόνα, έχτισε εδώ, στη μέση ενός κήπου, ωραίο σπίτι για τους μεβλεβήδες, που όταν γκρεμίστηκε από σεισμό, ο χώρος μετατράπηκε ξανά σε κήπο. Και στις δύο πλευρές του κύριου δρόμου υπάρχουν τριακόσια περίπου καταστήματα χειροτεχνών κάθε περιγραφής, αλλά κυρίως πεταλωτών. Και στις δύο πλευρές του μεγάλου δρόμου υπάρχουν επίσης διακόσια περίπου καταστήματα αγγειοπλαστών, γεμάτα με έργα από τέρρα σιγκιλάτα, από ασβεστόλιθο από το Καγίτ-χανε και από το Σαριγιαρί. Τα δοχεία, κύπελλα και βάζα ποτού που κατασκευάζονται εδώ, βρίσκουν το ταίρι τους μόνο σε εκείνα από πορσελάνη ή φαγεντιανή, που κατασκευάζονται έξω από τη Νίκαια. Ο ασβεστόλιθος αυτού του τόπου έχει όμως μια ιδιότητα, που δεν μπορεί να συναντήσει κανείς πουθενά αλλού. Αναζωογονεί τα μυαλά όσων πίνουν από τα αγγεία που κατασκευάζονται από αυτόν και προσφέρει δίκαιο σχολιασμό στο εδάφιο του Κορανίου που λέει, «Όλα τα πράγματα ζωντανεύουν από το νερό». Οι μεγάλοι αγγειοπλάστες πωλούν τα σκεύη τους από σαράντα έως πενήντα γρόσια το καθένα, ως δώρα για βεζίρηδες και άλλους σπουδαίους άνδρες. Οι κρήνες των Χαλίλ Αγά, Σόκολι Μοχάμεντ Πασά, Σαχ Σουλτάν και Ντεφτερντάρ Ναζλή είναι στολισμένες με επιγραφές χρονολόγησης. Υπάρχουν τόποι προσκυνήματος (ζιάρτεγκά) στο Ζαλ Πασά και οι τάφοι του μουλά Μοσελί Εφέντη, γιου του Μπαλί Εφέντη, ο οποίος έγραψε σημειώσεις για τη Μιφτά. Του μουλά Αχμέτ, γνωστού ως ποιητή με το όνομα Καφ Ζάντε. Του μουλά Μπάκι Εφέντη. Του σεΐχη Πιρ Αχμέτ και του σεΐχη Μαχμούτ Αλ-Καραμάνι.

<-Τμήματα 41-44

Τμήματα 51-60->